Հայաստանի եւ աշխարհի հայերու լուրերը՝ բացատրուած։

ԱշխարհՀայաստան

COP17 Երեւանի մէջ. կենսաբազմազանութեան դժուարութեամբ ձեռք բերուած համաձայնութիւն, որ անբաւարար կը նկատուի

Հրատարակուած՝
Վայր
Երեւան, Հայաստան
Դէպքին թուականը
Անցած դէպք —
Խմբային լուսանկար COP17-ի՝ կենսաբազմազանութեան ՄԱԿ-ի համաժողովի բեմին վրայ, Երեւանի մէջ, համաժողովի խորհրդանիշին տակ (հոկտեմբեր 2026)։
Լուսանկար՝ Կարէն Մինասեան — © Եւրոպական Միութիւն, 2026, CC BY 4.0 արտօնագրով (կտրուած)

Ամփոփում

Միացեալ Ազգերու կենսաբազմազանութեան համաժողովը (COP17), որ շուրջ երկու շաբաթ տեղի ունեցաւ Երեւանի մէջ, աւարտեցաւ շաբաթ, հոկտեմբեր 31-ի առաւօտուն՝ ամբողջ գիշեր տեւած բանակցութիւններէ ետք։ Շուրջ 200 երկիրներ ընդունեցին այն հիմնական տեքստերը, որոնք պիտի վերադարձնեն ճիշդ ուղիին 2022-ի համաշխարհային շրջանակը, որուն նպատակն է մինչեւ 2030 կասեցնել կենսաբազմազանութեան կորուստը, մասնաւորաբար պաշտպանել ցամաքին ու ծովերուն 30 տոկոսը։ ՄԱԿ զգուշացուցած էր, թէ առանց ուղղութեան փոփոխութեան այդ նպատակներէն շատերը պիտի չիրագործուին։ Աշխատանքները փակեց Հայաստանի շրջակայ միջավայրի նախարար եւ COP17-ի նախագահ Համբարձում Մաթեւոսեան։ Յայտարարուեցան մէկ միլիառ տոլարէն աւելի խոստումներ, որոնց կէսը՝ բարերարներէ։ Երկիրները նաեւ ընտրեցին Քիթոն (Էքուատոր)՝ 2028-ին COP18-ը հիւրընկալելու համար, 55 ձայնով՝ Փանամայի 53-ին դէմ։

Վերլուծում

Ֆրանսայի բնապահպանական անցումի նախարար Մոնիք Պարպիւ արդիւնքը ճգնաժամին «անհամաչափ» նկատեց եւ խօսեցաւ «կորսուած առիթներու» մասին։ Կոնվենցիայի պատասխանատու Աստրիտ Շոմաքըր, ընդհակառակը, կը գտնէ, թէ համաժողովը «բաւական ուշագրաւ» արդիւնքներու հասաւ՝ թուլցած բազմակողմանիութեան պայմաններուն մէջ։ Հասարակական կազմակերպութիւններ կը մատնանշեն բնութեան վնասակար սուբսիտիաներու մասին տկար ձեւակերպումը։ Երեւանի համար նախագահութիւնը կ՚աւարտի ընդունուած համաձայնութեամբ, բայց լարուած քննարկումներէ ետք։

Կարելի հետեւանքներ

Երկիրները պէտք է արագացնեն իրենց ազգային ծրագիրները մինչեւ 2030։ Ֆինանսաւորումը կը մնայ տկար կէտը. ըստ ՄԱԿ-ի՝ 2022-ի հանձնառութիւնը՝ մինչեւ տասնամեակի վերջ տարեկան 30 միլիառ տոլար միջազգային օժանդակութիւն յատկացնել բնութեան, շատ դանդաղ կը յառաջանայ։ Հայաստան COP-ի նախագահութիւնը կը պահէ մինչեւ յաջորդ նստաշրջանը։

Ինչ որ տակաւին անորոշ է

Ընդունուած տեքստերուն վերջնական տարբերակները շաբաթ առաւօտ տակաւին հրապարակուած չէին։ Սուբսիտիաներու վերաբերեալ հանձնառութիւններուն ազդեցութիւնը կախեալ պիտի ըլլայ անոնց ազգային կիրարկումէն։ Յայտարարուած ֆինանսական խոստումներուն մանրամասնութիւնը ամփոփուած չէ։

Հայաստան Հայաստան ▶ Տեսանիւթ

Ընդհանուր ծեծկռտուք Հայաստանի խորհրդարանին մէջ. նետուած աթոռ, հարուածներ եւ ընդհատուած նիստ

Հոկտեմբեր 29-ին Երեւանի մէջ, Հայաստանի Ազգային ժողովին մէջ ծեծկռտուք պայթեցաւ իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցութեան պատգամաւոր Տարօն Չախոյեանի ելոյթին ընթացքին։…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Հայաստան Հայաստան

Նոր Սահմանադրութիւն. Փաշինեան «հանրային ճնշումով» կը սպառնայ, ընդդիմութիւնը կը մերժէ քուէարկել

Հոկտեմբեր 29-ին վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան խստացուց իր խօսքը սահմանադրական բարեփոխման մասին, որ ան կը կապէ Ատրպէյճանի հետ խաղաղութեան պայմանագրի ստորագրութեան հետ։ Պաքու կը…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն

Տնտեսութիւն Հայաստան

Համընդհանուր առողջապահական ապահովագրութիւն. մինչեւ 200 000 դրամ վաստկողները յունուարէն պիտի ընդգրկուին

Հոկտեմբեր 29-ին Հայաստանի կառավարութիւնը հաւանութիւն տուաւ օրինագիծերու, որոնք կ՚ընդլայնեն 2026 յունուար 1-ին մեկնարկած համընդհանուր առողջապահական ապահովագրութիւնը։ 2027…

Հասանելի է՝ Français, English, Русский, Արեւմտահայերէն